काठमाडौं, १ अप्रिल । आज विश्वभर विभिन्न रमाइला गतिविधि, मजाक र हाँसोका साथ मनाइने अप्रिल फूल (विश्व मुर्ख दिवस) हो।
प्रत्येक वर्ष अप्रिल १ तारिखका दिन मनाइने यो दिवसको उद्देश्य मानिसहरूबीच हाँसो र मनोरञ्जन फैलाउनु हो। तर यसको सुरुवात कसरी भयो भन्ने विषयमा विभिन्न ऐतिहासिक कथन र किंवदन्तीहरू पाइन्छन्।
इतिहासको सुरुवात कहाँबाट?
अप्रिल फूल दिवसको उत्पत्तिबारे सबैभन्दा प्रचलित धारणा Gregorian calendar adoption सँग जोडिएको छ। सन् १५८२ मा Pope Gregory XIII ले नयाँ पात्रो (Gregorian Calendar) लागू गरेपछि नयाँ वर्ष जनवरी १ मा मनाउन थालियो।
यसअघि युरोपका धेरै देशहरूमा नयाँ वर्ष मार्च अन्त्यदेखि अप्रिल १ सम्म मनाइन्थ्यो। तर केही मानिसहरू पुरानै परम्परामा अडिग रहेर अप्रिलमै नयाँ वर्ष मनाइरहे। यिनै मानिसहरूलाई अरूले “मुर्ख” भन्दै मजाक गर्न थाले, जसबाट अप्रिल फूल दिवस सुरु भएको भनाइ छ।
अन्य रोचक कथनहरू
अप्रिल फूलको उत्पत्तिबारे अन्य कथाहरू पनि प्रचलित छन ।
प्राचीन Ancient Rome मा मनाइने “हिलारिया” नामक पर्वमा मानिसहरूले भेष बदल्ने र मजाक गर्ने परम्परा थियो।
France मा “Poisson d’Avril” (अप्रिलको माछा) भन्ने चलन छ, जहाँ मानिसहरू एकअर्कालाई कागजको माछा टाँसेर झुक्याउँछन्।
United Kingdom लगायतका देशहरूमा दिउँसो १२ बजेसम्म मात्र मजाक गर्ने चलन रहेको छ।
विश्वभर कसरी मनाइन्छ?
आजको दिनमा विश्वभर विभिन्न तरिकाले अप्रिल फूल मनाइन्छ । साथीभाइबीच सानो मजाक गर्ने,सामाजिक सञ्जालमा रमाइला पोस्टहरू गर्ने ,मिडियाले पनि ,कहिलेकाहीँ नक्कली समाचार प्रकाशित गर्ने , विद्यालय र कार्यालयहरूमा हल्का ठट्टा गर्ने गरिन्छ ।
सावधानी पनि आवश्यक
यद्यपि, रमाइलोका नाममा कसैलाई अपमान गर्ने, गलत सूचना फैलाउने वा जोखिमपूर्ण मजाक गर्ने कार्य भने उचित मानिँदैन। पछिल्ला वर्षहरूमा सामाजिक सञ्जालको प्रभावका कारण झुटा समाचार (Fake News) फैलिने जोखिम पनि बढेको छ।
विश्व मुर्ख दिवस केवल मजाकको दिन मात्र होइन, मानिसहरूबीच हाँसो, मित्रता र सकारात्मक सम्बन्ध बढाउने अवसर पनि हो। इतिहासका विभिन्न पाटाहरूबाट विकसित हुँदै आएको यो परम्परा आज विश्वव्यापी सांस्कृतिक अभ्यास बनेको छ।
सबै किसिमका विकृतिका विरुद्ध,राष्ट्रिय स्वाधीनता,अग्रगामी परिवर्तन,सामाजिक जागरण र रुपान्तरणका पक्षमा जनचेतनाको संवाहक साथै समृद्ध समाजको संवाहक(डेली न्यूजराप्ती अनलाइन डिजिटल पत्रीका)को माध्यमबाट हामी निरन्तर डटिरहेका छौं।
६ आश्विन २०७९ १९:२३
१४ चैत्र २०७९ ०७:५०
३१ जेष्ठ २०८० ०९:२८
©Copyright©2021-2026 शहिद महान स्मृति संचार गृह प्रा.ली.
